Teyler Net

Behind the scenes of the Teylers Museum

285 - Beagle-VPRO-Teylers Museum: ratten

Ongewenst bezoek

Gisteravond feestje met barbecue. Velen hadden de gehele Pacific, van Zuid-Amerika tot Australië nu overgestoken. De avond werd afgesloten met een limbodans onder een dekzwabber door. Twee jongens haalden de 50 cm. Je voelt je wel oud als je daar naar kijkt. Ik schrijf nog een tekst om het effect van de volkerenshows op de generaties daarna aan te tonen. Dat gaat moeiteloos omdat Redmond en ik voor een deel ons ‘stukje’ hebben moeten overdoen. De juiste steekwoorden op de juiste plaats, maar ook je mond houden op het juiste moment, bruggen slaan, verbanden leggen. Hans F. en Hans B. gaan er bijna juichend mee aan de slag.

Al googlelend om iets zinnigs over Lord Howe te kunnen zeggen, omdat we daar toch niet aan land mogen gaan, trof me het volgende, zeer recente bericht: “Het bestuur van Lord Howe, een idyllisch eiland op 800 km voor de kust van van Sydney, heeft een ambitieus plan onthuld om de strijd aan te gaan met de vervelende rattenpopulatie. Via helikopters zal 42 ton gif gedropt worden om de knaagdieren te verdrijven. Vogelpopulaties zullen gevangen worden en gedurende honderd dagen opgesloten worden in kooien om hen te beschermen tegen het vergif. Koeien en kippen worden tijdelijk overgebracht naar het vasteland.” Of dit onzinnige plan (hoe stop je honderdduizenden vogels van steile klippen in kooien?) ten uitvoer zal worden gebracht, is maar de vraag. Wel geeft het aan hoe verwoestend de rat op dergelijke eilanden is. Kwam ook de dodo niet zo aan zijn eind? In ieder geval beseften de Lord Howers al in de 19de eeuw dat het binnenhalen van scheepsratten het natuurlijk evenwicht op het eiland zou verstoren. Schepen mochten nooit aanleggen aan wal, maar moesten voor de kust het anker laten vallen. Het laden en lossen gebeurde met kleine bootjes. In juni 1918 sloeg het noodlot toe toen stoomschip Makambo schipbreuk leed en enkele dagen op het strand bleef liggen. Honderden ratten zwermden over het eiland uit! Binnen enkele jaren waren vele kenmerkende soorten voor de fauna uitgestorven. Om de ratten te verdrijven werden uilen uitgezet, maar dit had een averechts effect omdat de uilen zich ook voedden met de vogels die men juist probeerde te beschermen. Onder de slachtoffers bevonden zich de Lord Howe-merel en de Lord Howe-brilvogel. Van de Lord Howe-merel bevindt zich onder andere nog één exemplaar in Naturalis, afkomstig uit het Cabinet Temminck. Ook bezit het museum twee huiden van de Lord Howe-brilvogel, evenals drie exemplaren van een uitgestorven bruine purperspreeuw (met dank aan Naturalis!).

De toevoeging uit het Cabinet van Temminck lijkt in dit verband wellicht overbodig maar door de herkomst is de vondst wel meteen gedateerd. Coenraad Jacob Temminck, vanaf 1820 de eerste directeur van het toenmalige Rijksmuseum van Natuurlijke Historie te Leiden, bracht toen zijn zeer omvangrijke vogelverzameling in en moet dus de merel van vóór die tijd stammen! Niet alleen de datering is belangrijk, het maakt ook mogelijk oudere collecties te reconstrueren. In Teylers Museum is dat een deel van mijn promotie-onderzoek. Door de objecten (in mijn geval fossielen en mineralen), oude etiketten, brieven, rekeningen en reisjournalen aan elkaar te linken, is het vaak mogelijk de herkomst te bepalen. Onooglijke stukjes steen krijgen opeens een extra dimensie als ze bijvoorbeeld afkomstig blijken te zijn uit de collectie van Goethe, welke schrijver/mineraloog door Teylers eerste directeur Martinus van Marum in Weimar werd bezocht.

Vanmorgen kwam er opeens een boot met bikini-meisjes langs, die bij het zien van zoveel gebruinde matrozenlijven meteen van boord doken en probeerden onze boot te enteren. Het was vooral Redmond die hen daarbij een helpende hand bood. Het probleem was echter dat we op dat moment de douane aan boord hadden en het verbergen van verstekelingen dus niet slim was. We zagen de schaars geklede meisjes met lede ogen aan vertrekken. Zoals de ratten ooit niet aan land mochten, mochten de meiden nu niet aan boord! Wat later op de dag legde een boot met duikers van Lord Howe ‘marine wildlife’ aan om onder water de romp van het schip te inspecteren op beestjes die al een tijdje meeliften en hier niet horen. Mariene ratten dus! Bang dat de zakpijpen uit Rio opeens hier hun eitjes spuiten. Dat onderzoek doet men al vijf jaar bij schepen groter dan 25 meter. Uiteindelijk werd een eendenmossel bemonsterd, maar een nette naam kreeg het diertje niet. Niet zo vreemd als je bedenkt dat Darwin acht jaar aan deze extreem ingewikkelde groep dieren heeft gewerkt. Voor Redmond werd het allemaal te veel: eerst meisjes in bikini, daarna in rubberen pakken.

.

Views: 98

Comment

You need to be a member of Teyler Net to add comments!

Join Teyler Net

© 2021   Created by H.Voogd.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service

google30c3dae5c902f922.html