Teyler Net

Behind the scenes of the Teylers Museum

Het Boeroenese zeewijf

In de 18e eeuw werden er nog met enige regelmaat wetenschappelijke boeken gepubliceerd waarin zeemeerminnen werden opgenomen in een aparte categorie zeewezens. Dat gebeurde niet zonder scepsis. Al eeuwen eerder waren er ijverige geleerden die wel verhalen over zeemeerminnen noteerden uit oude bronnen maar er wel nuchter bij schreven dat zij er zelf nooit een met eigen ogen had gezien.  

Dat het nog zo lang duurde voordat de meermin geheel en al uit de natuurhistorische boeken verdween, kwam juist door incidentele waarnemingen: iemand had er toch wel degelijk eentje gezien!! Een beroemd voorbeeld was het zogenaamde Boeroenese zeewijf, een zeemeermin die in 1712 niet alleen gezien maar zelfs gevangen werd bij Ambon (Molukken). Naar de precieze vindplaats Buru werd ze het Boeroeneese zeewijf genoemd. Ze was gevangen door Samuel Fallours, een soldaat in dienst van de VOC. Hij hield haar enkele dagen in leven en tekende haar. Met die tekeningen keerde hij terug naar Nederland.  

Enkele jaren later nam Louis Renard een versie van zijn tekening op in een fraai boek over de vissen, kreeften en krabben van de Molukken. De tekst erbij luidt in vertaling: ‘Gedrocht lijkend op een sirene, gevangen op de kust van Boeren in het ambtsgebied Amboina. Ze was 39 duim dik en ze had de proporties van een paling. Vier dagen en zeven uur heeft ze in een tobbe water aan land geleefd. Ze slaakte af en toe kleine kreetjes die op het gepiep van een muis leken. Ze wilde niets eten, wat men ook aanbood: visjes, schelpen, krabben, kreeften, enz. In de tobbe vond men na haar dood uitwerpselen die leken op kattendrollen. Ongetwijfeld had Fallours een indische zeekoe gevangen of een ander beest, en had hij zijn tekening met veel fantasie opgepimpt.

Het Boeroenese zeewijf is binnenkort te zien op de tentoonstelling ‘Een zee vol meerminnen’ in het Teylers Museum.

(Geschreven door Paul Faber, conservator aan het Tropenmuseum en gastconservator van de tentoonstelling ‘Een zee vol meerminnen’)

Views: 351

Comment

You need to be a member of Teyler Net to add comments!

Join Teyler Net

© 2018   Created by H.Voogd.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service

google30c3dae5c902f922.html