Teyler Net

Behind the scenes of the Teylers Museum

Een sensationele ontdekking

Al eerder noemde ik in deze blog de Mami Wata, de naam van een watergodin die langs de West-Afrikaanse kust alom bekend is en zelfs daarbuiten. Als watergodin en moedergodin wordt ze gezien als een wezen dat schoonheid en rijkdom  kan schenken. Volgelingen bidden en brengen offers om haar gunsten te verkrijgen. Ze wordt gezien als een exotische vrouw, vaak met een lichte huid en steil haar. De meeste afbeeldingen van Mami Wata lijken heel erg op elkaar. De Amerikaanse wetenschapper Henry Drewal heeft aangetoond dat al die afbeeldingen teruggaan op een affiche dat in de  19e eeuw in Hamburg is gedrukt. Dat affiche was bedoeld om de kunsten van een Indiase slangenbezweerster  aan te prijzen. We kennen zelfs foto’s van haar (rechts).
Originele affiches uit die tijd zijn echter nooit boven water gekomen, alleen latere reproducties. Ik was dan ook volstrekt verbijsterd toen ik in de verzameling Jaap Best, het grootste circusarchief van Nederland, dat door Teylers wordt beheerd, maar liefst twee 19e eeuwse affiches vond van deze slangenbezweerster. Er zijn kleine verschillen met de 20e eeuwse reproductie, maar de overeenkomsten zijn overduidelijk. Hier kijken we de watergodin recht in de ogen. Het vormt een prachtig verhaal van acculturatie. Een Duitse affiche van een Indiase slangenbezweerster, komt in Nigeria terecht, en wordt van daaruit het iconische beeld van een watergodin in een groot deel van Afrika. De afbeelding heeft overigens de afgelopen 50 jaar ook het Caraibisch gebied bereikt. Santa Martha la Dominadora, een vodou-geestwezen die vereerd wordt in de Dominicaanse Republiek, is een ‘spitting image’ van ‘onze’ slangenbezweerster.   

Het affiche en diverse Mami Wata’s zijn binnenkort te zien op de tentoonstelling ‘Een zee vol meerminnen’ in het Teylers Museum.

(Paul Faber is conservator aan het Tropenmuseum en gastconservator van de tentoonstelling ‘Een zee vol meerminnen’)

Views: 610

Comment

You need to be a member of Teyler Net to add comments!

Join Teyler Net

© 2018   Created by H.Voogd.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service

google30c3dae5c902f922.html