Teyler Net

Behind the scenes of the Teylers Museum

De eerste klim
Wereldnieuws in 1787: op 3 augustus om 11.00 uur bereikt de Zwitserse geoloog en natuurkundige Horace-Bénédict de Saussure officieel als eerste de top van de Mont Blanc. Een prestatie die De Saussure deelt met zijn huisknecht en achttien gidsen en dragers. De expeditie is niet alleen een hoogtepunt op sportief maar ook op wetenschappelijk gebied.

Onderzoek en experiment
De Saussure noteerde zijn observaties en deed wetenschappelijke experimenten. Zo bepaalde hij het kookpunt van water op verschillende hoogten en stelde hij de hoogte van de berg vast op 4.775 meter. Daarmee zat De Saussure er maar minder dan 30 meter naast.

Geologie
Met zijn onderzoek legde De Saussure de basis voor de geologie als exacte wetenschap. De term ‘geologie’ komt van De Saussure zelf. Hij vermoedde toen al dat onderliggend gesteente ouder is dan wat hoger ligt. Geologen noemen dat nu het ‘superpositieprincipe'. Dat gold trouwens niet voor de structuur van de Mont Blanc. Die lijkt meer op een geschud spel kaarten: de oudste lagen liggen juist het hoogst.

Geologie en Teylers Museum
De ontwikkeling en bestudering van de aardwetenschappen raakten na deze beklimming in een stroomversnelling. Dat had Teylers eerste museumdirecteur, Martinus van Marum goed in de gaten. Binnen vijftien jaar wist hij een aantal interessante voorwerpen die met de expeditie te maken hadden, in de wacht te slepen. Daaronder zat een maquette van de Mont Blanc waarop de beklimming met stippellijnen staat aangegeven. De maquette is gemaakt door Charles François Exchaquet is en in 1799 al door Van Marum gekocht. Bij de maquette horen prenten waarop te zien is hoe de dragers dekens, manden met proviand, trommels met barometers en ladders (om spleten te passeren) vervoerden.

Het topje van de Mont Blanc


Het topje van de berg

En waar is het topje van de berg? De Saussure had toch ook het allerhoogst vindbare, ijsvrije stukje steen van de Mont Blanc meegenomen? Het stukje is niet in Franse, Zwitserse of Italiaanse handen. Het is in Nederlandse handen, in die van het Teylers Museum wel te verstaan. Daar ligt het al meer dan 200 jaar. Het stukje maakte deel uit van een collectie die Theodore de Saussure samenstelde uit de stenen die zijn vader destijds op de Mont Blanc had verzameld. Van Marum bezocht deze Theodore in 1802 waarna opnieuw belangrijke stukken naar Haarlem reisden. Het topje van de Mont Blanc zat daarbij.

Lees meer op www.teylersuniversum.nl

Maquette van de Mont Blanc, Charles François Exchaquet.

Views: 246

Comment

You need to be a member of Teyler Net to add comments!

Join Teyler Net

© 2018   Created by H.Voogd.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service

google30c3dae5c902f922.html