Teyler Net

Behind the scenes of the Teylers Museum

601 Brand! Brand! ...en waar is het water?

Frederik Bloemaert, Abraham Bloemaert, Brandende boerderij, ca. 1620-1669. Grafiek, collectie Teylers Museum

Brandspuit in de 17e eeuw
De brandspuit die Jan van der Heyden in de 17e eeuw ontwikkelde was een ware revolutie. De eerste brandspuiten die in de 17e eeuw werden uitgevonden, waren namelijk niet erg effectief. De pompen konden maar weinig water opslaan en moesten regelmatig met emmers worden bijgevuld. Omdat de pomp geen slang had, was het ook nog eens lastig om de waterstraal goed te richten.

Model van een brandspuit, naar Van der Heyden.


Een dubbele pomp
Van der Heyden voorzag zijn spuit van een dubbele pomp – aan weerszijden van het waterreservoir zien we de cilinders. Hierdoor kon tegelijkertijd water worden aangezogen en afgevoerd, zodat een constante waterstraal ontstond. Voor de watertoevoer gebruikte Van der Heyden bovendien een slang die kon worden uitgerold naar een sloot of gracht. Aan het uiteinde van de aanvoerslang zien we een rieten korfje, dat voorkwam dat vuil werd opgezogen en de pomp verstopt raakte.

Jan van der Heyden (1637-1712), spuitgasten. Tekening, collectie Teylers Museum.

De flexibele blusslang
De flexibele blusslang was een uitvinding van Van der Heyden. De oude brandspuiten hadden een vaste bluspijp die slechts globaal gericht kon worden, een beetje zoals een waterkanon. Met de blusslang konden brandweermannen voor het eerst tot dichtbij de vuurhaard komen en bovendien gebouwen binnengaan. De brandspuiten van Van der Heyden zijn tot het eind van de 19e eeuw in gebruik gebleven. Niet alleen in Nederland, maar over de hele wereld.


Wist je dat…

Jan van der Heyden in de Hollandse Gouden Eeuw ook beroemd is geworden als schilder van stadsgezichten?


Wist je dat…
Martinus van Marum, de eerste museumdirecteur van Teylers Museum, later een draagbare brandspuit bedacht voor het blussen van kleine branden in huis? De Delftse firma Onderdewijngaart Canzius bracht deze in de handel.

Views: 214

Comment

You need to be a member of Teyler Net to add comments!

Join Teyler Net

© 2018   Created by H.Voogd.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service

google30c3dae5c902f922.html