Teyler Net

Behind the scenes of the Teylers Museum

Op 13 januari 1898 schreef de Franse schrijver Émile Zola (1840-1902) in de krant L’Aurore een open brief – J’Accuse…! – aan de Franse president. De daar geuite beschuldigingen zorgden ervoor dat Zola werd veroordeeld tot een jaar gevangenisstraf, hij wist echter bijtijds naar Londen uit te wijken.

Onderwerp van zijn brief – en van de hier getoonde penning – was een grootschalige doofpotaffaire – de affaire Dreyfus – die dankzij Zola aan het licht kwam. Officier Alfred Dreyfus (1859-1935) was veroordeeld voor spionage, op basis van valse verklaringen van de eigenlijke spion. Het Franse leger probeerde de affaire stil te houden en zelfs het hoofd van de inlichtingendienst – Marie Georges Picquart (1854-1914) – werd geslachtofferd: hij verdween in het gevang.

De eigenlijke spion, Marie Ferdinand Walsin-Esterhazy alias Jean de Voilemont (1847-1923), werd in 1898 berecht – en vrijgesproken – in een besloten zitting van het militair tribunaal. Hij week uit naar Engeland en is nooit veroordeeld. Hierop volgde de brief van Zola waarna de geest uit de fles was. In september 1899 kregen Dreyfus en Piquart amnestie en pas in 1906 werden zij geheel vrijgesproken.

Er verschenen diverse spotprenten op de gebeurtenissen, naast de zeldzame hier getoonde spotpenning. Deze was ooit in bezit van Hendrik Antoon Lorentz (1853-1928). De penning toont generaal Auguste Mercier (1833-1921), Frans Minister van Oorlog, die de naakte waarheid in de put gooit. De naam van de maker is J. Ibels, Passage Dantzig 2 te Parijs. Op dit nog steeds bestaande adres, huize ‘De Bijenkorf’, zijn sinds 1902 60 kunstenaarsateliers gehuisvest. Onder andere schilder Marc Chagall werkte er.

Er zijn spotprenten over de affaire getekend door Henri-Gabriel Ibels. Dit is echter niet de maker van de penning. Deze eer komt toe aan een contemporaine maar vrij onbekende naamgenoot: de beeldhouwer Jean Ibels. Hij was inderdaad op het genoemde adres actief volgens de Catalogue Illustré du Salon de 1907, een tentoonstellingscatalogus van de Société Nationale des Beaux-Arts.

Deze penning toont dat er nog veel informatie over penningen en hun makers onbekend is. Het stuk komt uit het bezit van Nobelprijswinnaar Professor Hendrik Antoon Lorentz (1853-1928). Lorentz heeft vele jaren in Teylers Museum gewerkt, waar hij een laboratorium had. Hij had meer penningen in zijn bezit, in veel gevallen ontvangen tijdens zijn werkzame leven. Voor het grootste deel zijn zij aan Teylers Museum geschonken. Of hij deze bewuste penning heeft gekregen of heeft gekocht vanwege het fascinerende onderwerp – de kwetsbare waarheid – blijft verborgen in de nevelen van de geschiedenis.

Views: 101

Comment

You need to be a member of Teyler Net to add comments!

Join Teyler Net

© 2017   Created by H.Voogd.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service

google30c3dae5c902f922.html