Teyler Net

Behind the scenes of the Teylers Museum

686 - Recensie Op het eerste gezicht

MUSEUMRECENSIE van nu.nl

Schedelmetingen zijn allang passé, maar we nemen elkaar nog altijd de maat op grond van uiterlijke kenmerken. De tentoonstelling in Teylers Museum zet je daarover aan het denken, zonder politiek-correct of belerend te zijn.

Ze blijven leuk, de Exactitudes van Ari Versluis en Ellie Uyttenbroek. Het fotografenduo maakt al jaren series van mensen op basis van hun dress code.

Op het eerste gezicht in Teylers Museum toont er twee: van stadsjongens in leren jacks en grijze dames in regenjas, "altijd één hand in de zak, op de portemonnee". Het is vermakelijk hoe zeer mensen op elkaar lijken en in hokjes zijn in te delen.

Beangstigend

Beangstigend ook; ook al beschouwen we onszelf als uniek, je vraagt je onwillekeurig af in welke categorie jij valt. De series zijn een knipoog naar de methoden waarmee westerse (pseudo)wetenschappers vanaf de achttiende eeuw mensen en volken categoriseerden.

Aanvankelijk uit (goedbedoelde) wetenschappelijke nieuwsgierigheid maar gaandeweg om de superioriteit van de blanke mens aan te tonen. Met foto's, gipsafgietsels, schedelmetingen, hersenonderzoek, dodenmaskers en eindeloze registraties van huidskleur, lichaamsbouw en gedragskenmerken, waarvan Teylers Museum een fascinerende selectie toont.

Nog in 1936 werden in Nederland schedelmetingen verricht, voor de selectie van "gezonde Hollandse jongens" die de drooggelegde Wieringermeer moesten bevolken.

Zwarte Piet

Een leerzaam onderdeel van de expositie zijn de virtuele tests waarmee je theorieën kunt toetsen en die je met je eigen vooringenomenheid confronteren. Maar waaróm uiterlijke kenmerken precies worden geassocieerd met eigenschappen of ontwikkelingsniveau, blijft soms onduidelijk. Wel wordt helder hoe 'objectief' vastgestelde classificaties doorwerken in (racistische) vooroordelen.

Zo herhaalde de Amerikaanse filmmaakster Kiri Davis in 2012 de zogenoemde poppentest van onderzoeker Kenneth Clark uit de jaren dertig met Afro-Amerikaanse kinderen. Ook in haar film wijzen kinderen steevast de blanke pop als mooiste aan (de andere is zwart). En reclame-affiches, 'negerparafernalia' en speelgoed uit de jaren vijftig en zestig onderstrepen nog eens hoe achterhaald het beeld van Zwarte Piet is.

Niet moralistisch lees verder

Views: 42

Comment

You need to be a member of Teyler Net to add comments!

Join Teyler Net

© 2018   Created by H.Voogd.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service

google30c3dae5c902f922.html