Teyler Net

Behind the scenes of the Teylers Museum

670 - Zeeuws stukje dwergplaneet in de collectie van Teylers

Dr. S. J. de Vet, Planetair geomorfoloog van de Universiteit van Amsterdam met de Zeeuwse meteoriet

Vierentwintig miljoen jaar geleden brak er een brokstuk steen van 40 centimeter in doorsnede af van de dwergplaneet 4 Vesta. Vesta is een van de vele duizenden planetoïden die om de zon draaien en waar regelmatig botsingen tussen plaatsvinden. Na een paar miljoen jaar door het zonnestelsel rondgezworven te hebben, lag het kleine stukje steen op ramkoers met de aarde. Na een korte en vurige ontmoeting met de dampkring van de aarde brak het stuk steen in drie vuurbollen uiteen. ‘Koeien en runderen schrokken zich wild’, zo beschrijft een onderzoeker de ervaringen uit die tijd. Even voor het middaguur op 28 augustus 1925 sloeg het grootst overgebleven stuk in op het weiland van boer Leendert Blom in de gemeente Ellemeet in de provincie Zeeland. Niet ver daarvandaan in het naburige dorp Serooskerke sloeg tegelijk een tweede stuk in. Aanvankelijk werd gedacht dat dit stuk na de opgraving door blootstelling aan weer en wind vergaan was tot poeder. Dat bleek echter niet het geval. In het voorjaar van 1927 las de hoofdonderwijzer van het dorp Serooskerke in de krant over het onderzoek dat in Utrecht werd uitgevoerd aan de restanten van de ‘Ellemeet’ meteoriet. Zonder veel twijfel stuurde de Zeeuwse onderwijzer het restant dat hij eerder had ontvangen aan directeur Appie Nijland van de Utrechtse sterrenwacht Sonnenborgh. Deze steen wordt sindsdien de ‘meteoriet van Serooskerke’ genoemd en maakte ooit in de ruimte deel uit van dezelfde brokstuk steen als waar de Ellemeet meteoriet vanaf komt.

Afgelopen zomer ondernam de Serooskerke meteoriet een nieuw avontuur nadat het stuk ruimtesteen was buitgemaakt tijdens de diefstal van de kluis van de sterrenwacht. Enkele dagen later kwam dat avontuur gelukkig snel tot een eind. Helaas werd de steen in veertien stukjes en veel gruis teruggevonden. In een poging het verhaal van de Serooskerke meteoriet in detail te reconstrueren, doet planeetonderzoeker Sebastiaan de Vet van de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar de meteorietinslag van 1925. Eerder deze maand wist hij in de archieven van Zeeland al de exacte inslaglocatie te bepalen en nu bezocht hij Teylers Museum om verder te zoeken naar andere overgebleven stukjes van de meteoriet.

Zo blijkt dat bij Teylers Museum in de collectie van onderzoeker Thomas van Dijk een stukje van de Serooskerke ligt. Enige jaren geleden had de toenmalig directeur van de Utrechtse Sterrenwacht, Prof. Kees de Jager, namelijk een klein brokstukje gedoneerd aan Van Dijk. Na diens overlijden in 2006 kwam zijn gehele meteorietencollectie in beheer van Teylers Museum. Hierdoor zijn Sonnenborgh en Teyler de enige twee musea ter wereld die een stukje van de Serooskerke meteoriet in hun collecties hebben.

Wie de meteoriet van Serooskerke met eigen ogen wilt zien, kan daarvoor terecht bij de speciale tentoonstelling ‘Stenen uit de ruimte’ bij sterrenwacht Sonnenborgh in Utrecht. Meer informatie op: www.sonnenborgh.nl

tekst: Sebastiaan de vet

foto: Herman Voogd

Views: 218

Comment

You need to be a member of Teyler Net to add comments!

Join Teyler Net

© 2018   Created by H.Voogd.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service

google30c3dae5c902f922.html