Teyler Net

Behind the scenes of the Teylers Museum

615 - Physique Amusante tijdens Vriendendag

 Elektrische Wip-Wap

 Doe eens gek. Ga op de positieve pool van een elektriseermachine zitten. Grote kans dat je onmiddellijk weggeschoten wordt: je wordt immers óók positief geladen en gelijksoortige ladingen stoten elkaar af! Mocht je nu ook nog met een niet-geleidend wipbalkje verbonden zijn met een wip-wap kompaan aan de andere kant dan móet die wel naar beneden. Daar komt deze tweede wip-wapper de negatieve pool van een elektriseermachine tegen en wordt vervolgens, u raadt het al,  omhoog geschoten. Met messing doorverbonden dekseltjes boven hun hoofd neutraliseren iedere keer de aanwezige lading op de wip-wappers. Na enige tijd stopt de wip-wap. Alle lading van de elektriseermachine is dan geneutraliseerd.

Ongebruikelijk kapsel!

Zo’n kapsel als bij die jongedame dat zie je niet veel. Zij houdt een elektriseermachine vast en krijgt daardoor een grote lading. Alle geladen haren stoten elkaar dan af, vandaar dat kapsel. Bij die jongeman zie je daar niet veel van. Krullend haar is namelijk moeilijk uit z’n vorm te krijgen. Een schrale troost: de papierlinten op het staafje doen het wel!

Aurora Borealis/Noorderlicht in Teylers!

Wat mooi, zo’n blauwpaarse gloed die elegant om de zwarte pilaar draait. Auguste de la Rive deed dit experiment omstreeks 1850 om het ontstaan van poollicht te verklaren. Hij zorgde voor elektrische ontladingen in de buurt van een magneet die zich dan wél onder een vacuümstolp moest bevinden. Et Voilá!

Pas in 1957 was er een redelijk complete verklaring van het ontstaan van het poollicht. Het palet aan kleuren ontstaat in de buurt van de aardpolen op grote hoogte in de atmosfeer door botsingen van geladen deeltjes uit de zon met de ijle zuurstof en stikstof. Helemaal geen slecht idee van Auguste om juist met zo’n instrument dit verschijnsel te bestuderen!

Zie: kast X in de Ovale zaal en http://nl.wikipedia.org/wiki/Poollicht

Deze amusante proeven werden tijdens de Vriendendag Teylers (12 april 2014) uitgevoerd door instrumentenverzamelaar Jaap Slikker en conservator Physisch Kabinet Marijn van Hoorn.

Post door Fons Bleijendaal, medewerker Fysisch Kabinet Teylers Museum

 

Views: 370

Comment

You need to be a member of Teyler Net to add comments!

Join Teyler Net

© 2018   Created by H.Voogd.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service

google30c3dae5c902f922.html