Teyler Net

Behind the scenes of the Teylers Museum

609 - Een duit in het zakje: vakmanschap op de vierkante millimeter

Een duit is een munt die in Nederland vele eeuwen is gebruikt. Soms is het muntje ook ergens anders voor gebruikt. Dit blijkt uit een speciaal exemplaar dat zich in Teylers Museum bevindt.

Doordat de duit een lage waarde had werd deze vaak in een collectebus (of collectezak) geworpen. Zo kostte de schenking niet al te veel. De duit leeft onder andere voort in het toepasselijke spreekwoord 'een duit in het zakje doen'. Wie een duit in het zakje doet draagt ergens (een beetje) aan bij. 

Afgebeeld is een koperen duit uit de provincie Gelderland. In die tijd bestonden er in Nederland meerdere munthuizen. (Nu nog alleen in Utrecht.) Op het linker plaatje staat de tekst D GELRIAE 1794. De D is een Latijnse afkorting voor Ducatus (hertogdom). Deze duit is in 1794 geslagen in opdracht van het hertogdom Gelderland (GELRIAE). Onder het jaartal staat een korenaar. Dit is het tekentje van muntmeester Martin Lohse uit Harderwijk.

Aan de rechterkant is ook een Gelderse duit afgebeeld. De afbeelding is hetzelfde als het middelste plaatje: het gekroonde wapenschild van Gelderland (met de leeuwen van Gelderland en Gulik) en de tekst IN DEO EST SPES NOSTRA (in de heer ligt onze hoop). Deze munt is door een onbekende persoon met veel moeite uitgezaagd en gevijld. En dat voor een muntje van maar 22 millimeter! Daarna is het muntje verguld. Waarom iemand al deze moeite heeft genomen is onbekend.

Acht duiten waren één stuiver waard, er gingen twintig stuivers in één gulden. Na Napoleon werd in Nederland een nieuw muntsysteem ingevoerd. De cent deed zijn intrede en de duit verdween. Voortaan werd er gerekend in guldens van 100 centen. Met de komt van de euro in 2002 verdween de gulden uit onze portemonnee. Wat wel bewaard bleef is de onderverdeling van 100 eurocent (of 20 eurostuivers) voor één euro.

Views: 142

Comment

You need to be a member of Teyler Net to add comments!

Join Teyler Net

© 2018   Created by H.Voogd.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service

google30c3dae5c902f922.html