Teyler Net

Behind the scenes of the Teylers Museum

 

Dhr. Zuidema te midden van zijn verzameling ammonieten (Foto: B. Sliggers)

 

In Teylers Magazijn 115 is een artikel opgenomen van Bert Sliggers over de collectie-Zuidema, een omvangrijke verzameling (fossiele) zee-egels die door dhr. Zuidema aan Teylers Museum is geschonken. Helaas is een aantal afbeeldingen weggevallen bij dat artikel. Hieronder volgt het volledige artikel.

 

Vorig jaar besloot de heer Garmt Zuidema uit Driehuis zijn omvangrijke collectie fossiele zee-egels aan Teylers Museum te schenken. De heer Zuidema had al ten tijde van museumdirecteur Eric Ebbinge kenbaar gemaakt zijn verzameling aan het museum te willen legateren, maar vond het nu beter nog bij zijn leven de fossielen aan het museum over te dragen. Omdat het zwaartepunt van het Paleontologisch-Mineralogisch Kabinet op de historische collectie ligt, worden dergelijke schenkingen zelden aanvaard. Deze verzameling is echter zo omvangrijk en zo breed van opzet (zowel in topografische spreiding als in de verdeling over de geologische tijdvakken), dat een uitzondering is gemaakt. Daarbij speelde ook een rol dat de collectie Zuidema goed gedocumenteerd is met etiketten, een kaartsysteem en relevante literatuur. Een snel rekensommetje leert dat de collectie uit circa 4000 exemplaren bestaat.

 

Garmt Zuidema is in 1931 in IJmuiden geboren en werd door zijn vader al snel de liefde voor de natuur bijgebracht. Met een jaarkaart voor het landgoed Duin en Kruidberg lag zijn eerste belangstelling bij de schedeltjes van konijnen en vogels, maar ook bezoeken aan Teylers Museum hoorden bij zijn natuurhistorische opvoeding. Een grote vlucht namen zijn interessen op dit gebied toen hij lid werd van de Werkgroep Geologische Activiteiten (GEA) en andere verzamelaars ontmoette. Cursussen aan de Universiteit van Amsterdam onder de bezielende leiding van professor paleontologie, Dr P.H. de Buisonjé, dreven hem in de richting van de fossielen. De zee-egels, die hij al  van het IJmuidense strand kende, hadden daarbij al direct zijn bijzondere belangstelling. Zee-egels behoren net als de zeesterren tot de stekelhuidigen (Echinodermata), een diergroep die in alle zeeën, diep en ondiep en van poolzee tot in de tropen, voorkomt.

 

Naast zijn beroep als bontwerker bestond er voor de heer Zuidema spoedig niets anders meer dan de zee-egel. Bijna alle vakanties werden verzamelvakanties. In Frankrijk werden de hoge krijtrotsen bezocht en in de Medoc de omgeploegde wijngaarden van de Rothschilds, waar de fossielen soms voor het oprapen lagen. Ook gingen de tochten naar Scandinavië,  naar Oostenrijk (voor Triasfossielen) en naar Duitsland (voor het Devoon). Spanje en Portugal waren eveneens goede leveranciers, Florida en Californië niet minder. Gedurende ruim vijftig jaar, van circa 1950 tot 2005, bracht hij de fraaie collectie bijeen en correspondeerde hij met medeverzameleaars van over de gehele wereld over contacten, tips en ruiladressen.

 

De verzamelaar raapte ook nog wel eens wat anders op dan zee-egels. Thuis bewaart de heer Zuidema nog een mooie verzameling trilobieten, ammonieten en sponzen, vooral uit Zuid-Duitsland. Hierover schreef hij vele artikelen in het tijdschrift van GEA. Ook verzorgde hij de thema-nummers over sponzen en, hoe kan het ook anders: zee-egels. Wat de collectie Zuidema  bijzonder maakt, is dat in vele gevallen geprobeerd is ook de recente vertegenwoordigers van de fossiele families te verzamelen. Deze zee-egels zijn, anders dan hun fossiele voorouders, vaak nog compleet met de stekels. Alles bij elkaar is de verzameling een mooie aanwinst voor het paleontologisch kabinet, te meer omdat door de rijkdom en breedte van de collectie de evolutie van dit dier schitterend te volgen is.

Recente en fossiele zee-egels uit de collectie Zuidema (Foto: M. Zegel)

Views: 723

Comment

You need to be a member of Teyler Net to add comments!

Join Teyler Net

© 2018   Created by H.Voogd.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service

google30c3dae5c902f922.html