Teyler Net

Behind the scenes of the Teylers Museum

449. Hoe Teylers Museum aan het duurste boek ter wereld kwam

In het laatste nummer van het tijdschrift De Boekenwereld (jrg 27. nr.4) is een artikel opgenomen van Reinjan Mulder over Audubons’ Birds of America: ‘Hoe Teylers Museum aan het duurste boek ter wereld kwam’ (pp.194-205).

 

Mulder beschrijft hoe de 25-jarige zoon van John James Audubon, Victor, door zijn vader als vertegenwoordiger naar Europa werd gestuurd om intekenaars te vinden voor het kostbare boek. Ondanks zijn inspanningen weet hij op zijn lange reis alleen in Toscane en Haarlem een exemplaar van het vogelboek te slijten. Teylers museumdirecteur Martinus van Marum zag als een van de weinige verzamelaars in Europa het belang van het werk in. Voor het aanzienlijke bedrag van 2243 gulden kwam Teylers Museum zo in het bezit van het duurste boek ter wereld. (Ter vergelijking Martinus van Marum verdiende als museumdirecteur en bibliothecaris 1400 gulden per jaar.). De platen werden in afleveringen gedrukt en in etappes geleverd “met de stoomboot”.

 

Volgens Reinjan Mulder moet er tussen de jonge Victor Audubon en Teyler directeur Martinus van Marum (inmiddels ver in de tachtig) een gevoel van verwantschap en erkenning bestaan hebben. Van Marum en Audubon zouden zich beide miskend gevoeld hebben in hun wetenschappelijke ambities (Van Marum werd aan het begin van zijn carrière een hoogleraarspost geweigerd in Groningen waarna hij naar Haarlem vertrok). “Als reactie op die miskenning hebben zij zich daarop hooghartig tot doel gesteld op hun eigen terrein dan maar ondubbelzinnig de grootste te worden” (p. 203). Van Marum liet de grootste elektriseermachine ter wereld bouwen voor zijn onderzoek in de Ovale Zaal van Teylers Museum; Audubon wilde het definitieve boek maken over de vogels van zijn land: groter, vollediger en beter dan alles wat tot die tijd geschreven was. Misschien zag de oude Van Marum iets van zijn eigen wetenschappelijke streven weerspiegeld in deze megalomane onderneming- en durfde hij het daarom aan het kostbare boek aan te schaffen.

 

Meer weten over Audubon en Teyler? Reinjan Mulder publiceerde in 2007 ‘Vogels van Formaat. Audubon in Nederland’, dat nog steeds verkrijgbaar is in de museumwinkel. Meer informatie over de megalomane onderneming is te vinden in: D. Hart-Davis, Audubon’s Elephant. The Story of John James Audubon’s epic Struggle to publish The Birds of America (Londen 2003), dat leest als een avonturenroman.

Views: 183

Comment

You need to be a member of Teyler Net to add comments!

Join Teyler Net

© 2020   Created by H.Voogd.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service

google30c3dae5c902f922.html