Teyler Net

Behind the scenes of the Teylers Museum

288 - Beagle-VPRO-Teylers Museum: werelderfgoedlijst

Altijd maar op onderzoek.....

Vanmorgen (10/2) al vroeg diverse cadeautjes: skypen met vrienden en familie, mailen met collega’s, aan bakboord een heuse zeeschildpad. Om 10.00 uur varen we weer, de wind vindt de zeilen, de steven het ruime sop, de kont naar het land. Clive Wilson was voor vertrek nog even aan boord met wat niet verkochte t-shirts voor een tombola, maar ook een geologische kaart van Lord Howe Island (Lord Howe Island Geology, 1987). Uit bijbehorend schrijven blijkt dat het eiland in 1982 werd genomineerd voor een plaats op de World Heritage lijst, niet alleen om het landschap, fauna en flora maar ook door het meeste zuidelijke koraalrif ter wereld. Het eiland is het resultaat van een ondergrondse vulkanische uitbarsting van zo’n 7 miljoen jaar geleden. Het vulkanische gesteente bestaat voornamelijk uit basalt, in lagen en kolommen, een deel van de caldera is nog te herkennen. Daarna deden wind, water en ijs de rest en erodeerden het tot een geologisch juweeltje.

Met een beetje geologische kennis zie je meteen dat Lord Howe een vulkanisch product is, maar 200 jaar geleden lukte het wetenschappers pas voor het eerst basaltkolommen aan vulkanische activiteiten te koppelen. Overal in Europa werden deze verschijnselen bestudeerd. Ook Teylers eerste directeur Van Marum nam aan deze discussies deel en bemonsterde op zijn reizen meerdere stukken voor de collectie. In 1772 werd het eilandje Staffa voor de westkust van Schotland –vol basaltzuilen- onderzocht door niemand minder dan Joseph Banks, die James Cook op zijn eerste ontdekkingsreis rond de wereld had vergezeld. In Duitsland deed de geoloog Rudolph Erich Raspe onderzoek naar basaltformaties en toonde aan dat het Duitse basalt van vulkanische origine was. Hij was op het spoor gezet door de afbeeldingen in de Encyclopédie van Diderot en d’Alembert van basaltafzettingen in Ierland en Frankrijk. Overigens is Raspe beter bekend als de auteur van de avonturen van Baron von Münchausen. Uit de Noord-Ierse basaltformatie Giant’s Causeway kocht Van Marum al in 1802 een zuil die nog steeds in het museum staat. Nu zijn er nog 39.999 stuks over, genoeg voor een plaats op de Werelderfgoedlijst (1986). Verder heeft Nederland weinig interessants op vulkanisch terrein te bieden. Toch is basalt ruim voorhanden in het Hollandse landschap omdat het door zijn zeshoekige vorm en gewicht uitstekend is te gebruiken bij de bouw van dijken, dammen en golfbrekers. Bijna niemand weet dat deze zeskanters door de natuur zijn gevormd en dat het vulkanische producten zijn. Een soort Giant’s Causeway in Holland.

Het woord Werelderfgoedlijst valt vandaag wel erg vaak. Vanmorgen werd ik al gefeliciteerd met het feit dat Teylers Museum er op zou staan. Het bericht werd zelfs getwitterd. Kapitein Richard kreeg de melding (tussen Utrechtse vuilnismannen staken en Burgerinitiatief hulp bij zelfdoding) via de Wereldomroep dat iets preciezer was: Teylers Museum heeft deze status aangevraagd en mag zich dan scharen tussen de molens van Kinderdijk en nog 900 andere objecten in de wereld.
Vanavond bekijken we de eerste Galapogosaflevering die hier traag als stroop is binnengedruppeld. Vulkanische verschijnselen in overvloed. Die mooie rode krop was natuurlijk fantastisch, maar die blauwe poten, heeft dat ook met seksuele selectie te maken? Kijk, dat hoor je Draulans niet over. Natuurlijk staat deze eilandengroep op de erfgoedlijst, sinds 2007 zelfs als World Heritage in Danger. Kunnen ze Lord Howe alsjeblieft schrappen!

Views: 88

Comment

You need to be a member of Teyler Net to add comments!

Join Teyler Net

© 2020   Created by H.Voogd.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service

google30c3dae5c902f922.html