Teyler Net

Behind the scenes of the Teylers Museum

275 - Beagle-VPRO-Teylers Museum: schelpjes

Met uitsterven bedreigde groene Turbo’s in Tahitiaanse souvenirswinkel
Voor een scène aan boord zou het mooi geweest zijn als Redmond en Anthony tussen hun natuurhistorische schatten van de Galapagos hadden gezeten, maar verzamelen is er niet meer bij. Als particulier al helemaal niet: voor het kleinste stukje koraal in je koffer krijg je een fikse boete en inbeslagname. Maar ook wetenschappers kunnen niet meer ongelimiteerd in het buitenland hun vlindernetten en botaniseertrommels vullen. Laatst bezochten Andrea en ik het net geopende Darwin Centre van het Natural History Museum in Londen, waar uitstekend wordt uitgelegd waarom er nog steeds verzameld moet worden. Want menige bezoeker zal bij het zien van dit enorme cocondepot verzuchten waarom er nog altijd opgezet en in de alcohol gestopt wordt. Het is duidelijk dat we van de grote zoogdieren ondertussen wel genoeg hebben en dat we meer in dna-materiaal geïnteresseerd zijn dan ivoren slagtanden. Maar voor het bestuderen van verspreidingsgebieden, ondersoorten en variaties krijgen nog steeds heel wat insecten een speld door hun lijf of label.

Vanmorgen stonden Martien en ik aan dek zo opgesteld dat de webcam ons niet kon missen, eerst voor Martiens vrouw en daarna ik voor mijn collega’s die me nog nooit aan boord hadden gezien. Complottheorieën deden al de ronde dat ik helemaal niet op die boot zat. Goed, we stonden daar dus en dan krijg je het al gauw over wat jou nou op die boot bracht. Dat begint soms al heel ver terug, als amateurtje bijvoorbeeld bij de Christelijke Jeugdbond voor Natuurstudie, ons beiden niet onbekend. Hans had mooie verhalen over verzamelen. Voor de VU reisde hij lang geleden wel eens af naar de Middellandse Zee om bijvoorbeeld 1000 zeekomkommers à 1 gulden per stuk op te halen voor het biologische practicum. Nou, dan had je je gehuurde volkswagenbusje er snel uit. Ook emmers zeeëgels gingen zo naar Amsterdam. Trouwens naar deze stekelhuidigen deed Martien ter plekke onderzoek: waar bleven die dieren ’s nachts als ze overdag steeds op een kluitje zaten? Een egelpopulatie kreeg daartoe genummerde vlaggetjes opgeprikt en volgen maar. Wat bleek al gauw: zeeëgels bedekken zich graag met steentjes en andere voorwerpen van de zeebodem en pikten daarom soms de vlaggetjes van soortgenoten! Exit onderzoek.

Ik vertelde over het nummeren van wijngaardslakpopulaties aan de binnenduinrand van Zuid-Kennemerland. Die dieren (Helix pomatia) waren voor de consumptie al in de 17de eeuw op buitenplaatsen uitgezet en na het slopen van die huizen bleven de dieren gewoon zitten zonder over te steken naar de buurman. Zo zijn er tal van niet overlappende populaties die op vroegere bewoning wijzen. Na een jaar kwam ik terug en zocht de genummerde exemplaren op, die soms bijna op de exacte plek werden teruggevonden. Ik heb ooit voor een nieuwe populatie gezorgd door een beetje onachtzaam een terrarium met jonge beesten achter het huis van mijn ouders te legen. Hun nakomelingen doen het nog steeds goed en omdat ze al enige tijd beschermd zijn, kan weinig hun meer overkomen. Maar dode slakken zijn toch het mooist. Mijn baas op de Rijks Geologische Dienst zei altijd: “Je bent een bevoorrecht mens. Je bent de eerste mens die dit ziet” en tegelijkertijd schoof hij een schaaltje uitgespoeld sediment met fossielen uit een boring onder mijn microscoop. En met je kennis van recente schelpenfauna’s stond je opeens op een Mioceen strand, zwom je in een Pliocene diepzee, of liep op Oligocene wadden, soms gematigd, dan weer koud, dan weer tropisch. Kennis van het heden is onontbeerlijk. Dat zag je hoog in de Andes toen Sarah Darwin en Robbert Dijkgraaf grote platen met golfribbels ontdekten, dezelfde ribbels als van het Nederlandse strand.

Vanavond opeens land in zicht: Macauley, een van de Kermadec Islands, een bijna onzichtbare rotspunt die bij Nieuw Zeeland hoort, op de rand van een ongeveer tien kilometer diepe trog. Het is hollen of stilstaan.

Views: 33

Comment by H.Voogd on February 2, 2010 at 8:53am
Goed verhaal , jammer dat de webcam op zwart stond. Vanavond maar weer?
groet

herman

Comment

You need to be a member of Teyler Net to add comments!

Join Teyler Net

© 2020   Created by H.Voogd.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service

google30c3dae5c902f922.html