Teyler Net

Behind the scenes of the Teylers Museum

270 - Beagle-VPRO-Teylers Museum: negerzoenen

Hans F. en Hans D. in de montagekamer
Vannacht scheren we langs de uitlopers van de tropische cycloon Nisha, die op Tahiti afstevent. Onze patrijspoort komt steeds onder water. De handdoeken hangen onder een vreemde hoek in de badkamer aan hun haakje en in de verte hoor je wel eens iets vallen. Een streep licht van onder de deur bevindt zich steeds op een andere plek op de muur. Als ik opsta breekt ondanks alles de zon door. Aan dek zien we voor het eerst een boot aan de horizon en meer vogels dan voorheen, terwijl Australië niet om de hoek ligt. Ze gebruiken de luwte van de zeilen. Kenners beweren baltsgedrag te zien. Even zijn de gedachten thuis. Op Skype ziet opa zijn kleinkind. Kan een dag mooier beginnen?
Mijn neefje Abel, laatste klas basisonderwijs, leest mijn weblogs en stoort zich wel eens aan het woordje neger, want hij heeft geleerd dat ‘zwarte’ correcter is. Inderdaad, als je dat gebruikt ten opzichte van blanke is zwarte beter. Maar om het woord niet meer te gebruiken of te verwijderen (bijvoorbeeld uit een woordenboek) gaat natuurlijk wel ver. Ook blijkt volgens Abel ‘eskimo’ niet meer te kunnen; dat moet Inuït zijn. Eskimo zou rauwvleeseter betekenen en dat is een scheldwoord. Nou leerkracht van Abel, kijk dan maar eens op InfoNu.nl (kunst en cultuur – volkeren – eskimo of inuit), waar trouwens ook een neefje wordt opgevoerd. Jaren geleden moest het woord negerzoen verdwijnen, omdat veel mensen zich aan dat woord (niet het product) zouden ergeren. De bakker van de zoenen zou na druk van buitenaf (Eer en Herstel Betalingen Slachtoffers van Slavernij in Suriname) en eigen onderzoek uiteindelijk besluiten de naam te wijzigen. Later bleek dat het een publiciteitsstunt was om de zoen weer eens onder de aandacht te brengen. 95% van de ondervraagden had helemaal geen moeite met dat woord en de resterende 5% zou het product om die naam niet laten liggen. Wel actiegroepen die de negerzoen als naam wilden behouden en mensen die vonden dat dan ook maar de blanke vla uit de schappen moest worden geweerd! Ook hing onze Zwarte Piet even aan een zijden draadje! Eigenlijk komt het er hier op neer dat het woord neger in Nederland helemaal niet die negatieve connotatie kent als het Engelse equivalent. Een Nederlandse Stichting die westers materiaal over de zwarte cultuur verzamelde, heette trouwens heel toepasselijk Negrophilia, daar was niets denigrerends aan. Bij de koffie zoek ik tevergeefs naar jodenkoeken. Maar er is taart want Daniel Hansen is jarig.
Enkele uren mijn geprinte posters en illustraties uit de werken van Cook (Gezelschapseilanden) en Von Langsdorff en Krusenstern (Markiezeneilanden) helpen opnemen, evenals foto’s uit de boeken over George Spitz en Paul Gauguin, niet makkelijk bij een schommelend schip, slagschaduwen, bolle platen, etc. Iedereen kwijlt bij het zien van de Best-platen, die men thuis boven zijn of haar dressoir ziet hangen. Ik laat ze nog even in de waan dat dat een droom zal blijven. Vanmiddag wordt besloten dat Martien, Lanna en ik nog een lezing geven die gefilmd gaat worden. Zo kunnen we ons onderwerp meer verdiepen dan in een aflevering mogelijk is. Na de desbetreffende uitzending zijn de verhalen dan via de VPRO-Beagle site te bekijken. Toch maar eens mijn haar gaan wassen.

Views: 34

Comment

You need to be a member of Teyler Net to add comments!

Join Teyler Net

© 2017   Created by H.Voogd.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service

google30c3dae5c902f922.html