Teyler Net

Behind the scenes of the Teylers Museum

266 - Beagle-VPRO-Teylers Museum: schedels

Lewis Caroll, 1857: skulls
Vanmorgen (26/1) vroeg een eilandje te zien aan de horizon: Mangaia. Ik was net te laat. Het is het meest zuidelijke van de Cook Eilanden. Het is 51 km² groot en het hoogste punt is 169 meter. Er komt slechts één zoogdier voor, de Tongavleerhond, die een grote verspreiding heeft in de Grote Oceaan. Miste ik het eiland, ik zag wel een vliegend visje en twee meeuwen (?) Later een Masked Booby (volgens de ornitholoog O’Hanlon), met zwart gepunte vleugels. Het zeewater meet nu 26 graden C. en zal gedurende de reis naar Sydney in temperatuur alleen maar afnemen. De deining neemt toe, schuimkoppen laten zich zien en nu zijn er ook aan het dek lijnen gespannen om je tijdens het lopen aan vast te houden. Ik geniet ervan en herleef mijn reizen met de Mariner, het boorschip van Heerema, waarmee ik reizen maakte op de Noordzee om het continentale plat in kaart te brengen en mijn fossiele schelpjeskennis werd ingezet. Eerst voor de Rijks Geologische Dienst en ook wel eens uitgeleend aan de Geological Survey van Engeland. Ik at toen bij windkracht 10 gewoon een broodje ham terwijl collega’s kotsend over de railing hingen. Veiligheid staat hier voorop. Vandaag brandoefening waar voor een deel van de crew zich in gele pakken hijst, compleet met zuurstofflessen. Ze komen er zwaar zwetend uit te voorschijn.
Contact met de buitenwereld is vandaag moeilijk via skype of emails, alles erg traag. Net een mailtje kunnen lezen van het Museum voor Natuurlijke Historie in Brussel die toestemming geven om de menselijke resten in het Laboratoire d’Antropologie van de Vrije Universiteit aldaar te filmen als introductie op het tentoongestelde mens verhaal! Het Groninger Universiteitsmuseum ging hen al voor met toestemming de schedelcollectie en natte preparaten van Petrus Camper te mogen opnemen. Maarten Couttenier van Afrika Museum in Tervuren gebruikte in de publicatie Exotische Mens al afbeeldingen van Congo-schedels maar dan heb je ze nog niet op televisie. De verzameling van het laboratorium bestaat uit meer dan driehonderd schedels van prehistorische mensen, criminelen, apen, Nederlanders, Indonesiërs, Australiërs, Congolezen, Vlamingen en Walen. Ooit verzameld vanuit een wetenschappelijk oogpunt, maar niet vreemd dat diezelfde wetenschappelijke instituten er vaak mee in hun maag zitten. Het is ook een tijdsbeeld en een voorbeeld hoe onzorgvuldig we soms met ‘de ander’ zijn omgesprongen. Met alles teruggeven en herbegraven wissen we ook een stuk geschiedenis, waaruit nog veel te leren valt. Koloniale geschiedenis.

Raar soms je eigen stem door het benedendekse gangpad te horen. Die komt uit de montagekamer waar al Hans zijn rushes (ruwe opnamen) van Tahiti worden bekeken en straks gemonteerd. Michel, stagiaire op het schip en ondermeer werkzaam in de machinekamer heeft zich op Tahiti laten tatoeëren. Op zijn werkplek (50 graden C.) wordt nog een eindshot gedraaid, waarbij zijn t-shirt uitgaat. Er komt ook nog een idee uit Hilversum omtrent craniometrie en frenologie. Maar het lijkt mij wel ver gaan om al die stereotype ‘onzin’ uit het kraam van Cesare Lombroso en anderen te projecteren op de crew en mijn collega’s. Daarnaast is dat ook mijn vak niet.

’s Avonds zagen we allen voor het eerst de VPRO-aflevering over Chili en het Andesgebergte met Robbert Dijkgraaf als onvolprezen gids, niet alleen door het landschap maar ook door de tijd. Een prachtig gefilmde en goed afgewogen aflevering, die hier met applaus werd afgesloten. Wel bijzonder zo’n aflevering te bekijken tussen de makers en de crew, die allen hun steen hebben bijgedragen. Ik voel me nog verantwoordelijker dan voorheen voor Expeditie Tahiti, die nog maar in de steigers staat.

Views: 96

Comment

You need to be a member of Teyler Net to add comments!

Join Teyler Net

© 2020   Created by H.Voogd.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service

google30c3dae5c902f922.html